اصلیترین ویژگیهای صندلیهای کلاس درس چیست؟
طراحی ارگونومیک برای وضعیت بدن دانشآموزان و تمرکز آنها
تطابق آنتروپومتریک: چرا اندازهبندی متناسب با سن برای صندلیهای کلاسدرس اهمیت دارد
صندلیهای معمولی که برای بزرگسالان طراحی شدهاند، برای کودکان در حال رشد — هم از نظر ساختار جسمی و هم نحوه یادگیریشان — مناسب نیستند. کودکان از نظر تناسب اندام کاملاً متفاوتی دارند: پاهای کوتاهتر، لگنهای باریکتر و مرکز تعادلی متغیر که بهطور مداوم در حال تغییر است؛ بنابراین ما به مبلمانی نیاز داریم که دقیقاً با ابعاد آنها مطابقت داشته باشد. کودکان حدود شش ساله معمولاً به صندلیهایی با ارتفاع تقریبی ۱۲ تا ۱۴ اینچ و عمق صندلی بین ۱۰ تا ۱۲ اینچ نیاز دارند. نوجوانان البته به چیزی بزرگتر نیاز دارند، معمولاً صندلیهایی با ارتفاع حدود ۱۶ تا ۱۸ اینچ و عمق صندلی بسیار بیشتر. وقتی کودکان روی صندلیهایی مینشینند که با ابعادشان مطابقت ندارند، پاهایشان آویزان میماند، بدنشان خم میشود و جریان خون محدود میگردد — همه این مشکلات باعث میشوند کودکان از نظر وضعیت بدنی جبران کنند. این امر تقریباً ۱۵ تا ۲۰ درصد از توان مغزی را که میتوانست برای یادگیری واقعی صرف شود، به جای مقابله با ناراحتی فیزیکی مصرف میکند. صندلیهای مناسب وزن بدن را بهدرستی روی استخوانهای نشیمن (ischial tuberosities) توزیع میکنند و لگن را دقیقاً در سطحی بالاتر از زانوها قرار میدهند. این تنظیمات طبق تحقیقات منتشرشده در مجلات آموزشی، درد کمر پایینی را تقریباً ۳۰ درصد کاهش میدهد و همچنین به کودکان کمک میکند تا در طول زمان کلاس تمرکز بیشتری داشته باشند.
صندلیهای پویا و حرکت تدریجی برای حفظ توجه
نشستن بیحرکت در طول روز با نحوهٔ طبیعی عملکرد بدن ما در تضاد است. کودکان معمولاً هر چند دقیقه یکبار موقعیت خود را تغییر میدهند تا جریان خون حفظ شود و هوشیار بمانند. بههمین دلیل، صندلیهای پویا برای کلاسدرس که دارای شیب اندکی بین ۵ تا ۸ درجه هستند یا پایههای نوسانی ملایمی دارند، واقعاً این نیاز طبیعی را بهصورت مناسبی برآورده میکنند. وقتی کودکان بهجای بیقراری ناشی از ناراحتی، عمدتاً کمی حرکت میکنند، عضلات مرکزیشان فعال میشوند بدون اینکه تمرکزشان کاهش یابد. مطالعاتی که بر مکانیک بدن تمرکز کردهاند نشان میدهند این حرکات کوچک میتوانند سطح اکسیژن مغز را حدود ۱۲ درصد افزایش دهند؛ که این امر به یادآوری اطلاعات و پردازش آنها کمک میکند. معلمانی که این صندلیهای ویژه را در کلاسهای خود امتحان کردهاند نیز مشاهدهٔ جالبی داشتهاند: آنها متوجه شدهاند که نسبت به میزهای معمولی، حدود ۳۴ درصد کمتر نیاز دارند تا توجه دانشآموزان را بازگردانند. این کاهش در مداخلات، نشاندهندهٔ تمرکز بهتر کلی است، زمانی که به دانشآموزان اجازهٔ برخی آزادی حرکتی در طول درس داده میشود.
ایمنی، دوام و بهداشت در فضاهای یادگیری با تردد بالا
صندلیهای مناسب کلاسدرسان باید در برابر تمام آن سالها سایش و فرسایش روزانه مقاوم باشند و همزمان ایمنی کودکان را تضمین کنند. در واقع، سه عامل اصلی وجود دارد که در طراحی این صندلیها اهمیت بسزایی دارند: تأمین ایمنی، استفاده از موادی که در برابر شکستن و فرسایش مقاوم هستند، و طراحی سطوحی که بهراحتی تمیز میشوند. گوشههای گرد برای جلوگیری از ضربهخوردن و زخمشدن کمک میکنند؛ این امر بهویژه از آنجا که کودکان کوچک تمایل دارند به هر چیزی که در دسترس باشد چسبیده و آن را بگیرند، حائز اهمیت است. پوششهای بهکاررفته نیز باید فاقد مواد شیمیایی مضر باشند و استانداردهای ASTM و CPSIA را که والدین نسبت به آنها نگران هستند، برآورده کنند. از نظر ساختار، ترکیب پلاستیک تقویتشده با قابهای فلزی با روکش پودری، در برابر نشستن مداوم، هل دادن و حتی ریختن تصادفی مایعات مقاومت میکند. آزمایشها نشان میدهند که صندلیهای باکیفیت میتوانند حدود پنج تا ده سال پیش از نیاز به تعویض، عمر مفید خود را حفظ کنند؛ این امر در بلندمدت بودجه مدارس را بهطور قابلتوجهی کاهش میدهد. هوشمندانهترین ویژگی طراحی این صندلیها این است که سطوح آنها بدون شکاف یا پارچهای طراحی شدهاند که میکروبها بتوانند در آنها پنهان شوند. این سطوح صاف و یکپارچه به معلمان امکان میدهد تا پس از هر جلسه کلاس، بهسرعت آنها را تمیز کنند. مدارسی که به این نوع صندلیها تغییر دادهاند، کاهش روزهای غیبت دانشآموزان در فصل سرماخوردگی و آنفلوانزا را مشاهده کردهاند؛ چیزی که بدون شک مدیران مدارس آن را مورد تقدیر قرار میدهند.
تأثیر صندلیهای کلاس درکلاس بر نتایج یادگیری و رفاه دانشآموزان
ارتباط راحتی فیزیکی با مشارکت شناختی و کاهش خستگی
صندلیهای راحت کلاسدرس نهتنها گزینهای مطلوب، بلکه در واقع برای تمرکز مناسب دانشآموزان ضروری هستند. وقتی صندلیها طراحی نامناسبی داشته باشند، کودکان در طول روز بهطور مداوم وضعیت بدنی خود را تنظیم میکنند که این امر قدرت ذهنی آنها را برای انجام واقعی وظایف یادگیری کاهش میدهد. بر اساس مطالعهای که در سال ۲۰۲۳ در مدارس مینهسوتا انجام شد، دانشآموزانی که روی صندلیهایی نشسته بودند که بهطور خاص بر اساس اندازههای بدنیشان ساخته شده بودند، حدود ۲۸ درصد بیشتر تمرکز داشتند؛ زیرا این صندلیها از فشار عضلانی کاسته و جریان خون را بهدرستی حفظ میکردند. پیامدهای مثبت دیگری نیز وجود دارد. موقعیتهای نشستن بهتر میتوانند سطح هورمونهای استرس را حدود ۱۷ درصد کاهش داده و همزمان در تنظیم مواد شیمیایی مربوط به خلقوخو در مغز کمک کنند — همانطور که در مجله «ارگونومی آموزشی» در سال ۲۰۲۲ گزارش شده است. این امر شرایط بهتری برای بهخاطر سپردن مطالب توضیحدادهشده توسط معلمان فراهم میکند. مدارس تغییرات واقعی را زمانی مشاهده میکنند که به صندلیهای بهتری منتقل میشوند. یک منطقه آموزشی گزارش داد که پس از ارتقای صندلیها، غیبتهای ناشی از مشکلات ستون فقرات بیش از ۳۰ درصد کاهش یافته است. بنابراین مشخص میشود که سرمایهگذاری روی صندلیهای مناسب نهتنها مربوط به راحتی است، بلکه تأثیر ملموسی بر نحوه یادگیری دانشآموزان و حضور آنها در کلاس دارد.
سوالات متداول
سوال: چرا صندلیهای کلاس درس باید متناسب با سن باشند؟
پاسخ: صندلیهای کلاس درس متناسب با سن، تناسب ابعاد بدن کودکان و نوجوانان را در نظر میگیرند و از این طریق حمایت مناسب از بدن را تضمین کرده و ناراحتیهای ناشی از وضعیت نامناسب بدن را کاهش میدهند.
سوال: گزینههای نشستن پویا چگونه به دانشآموزان کمک میکنند؟
پاسخ: گزینههای نشستن پویا اجازه حرکات جزئی را میدهند که سطح اکسیژن مغز را افزایش داده، تمرکز را حفظ کرده و مداخلات حین کلاس را کاهش میدهند.
سوال: چه عواملی در ایمنی و استحکام صندلیهای کلاس درس نقش دارند؟
پاسخ: ایمنی و استحکام از طریق ویژگیهایی مانند لبههای گرد، ساختار محکم با مواد تقویتشده و پوششهای فاقد مواد شیمیایی تضمین میشوند.
سوال: صندلیهای ارگونومیک چگونه بر تجربه یادگیری دانشآموزان تأثیر میگذارند؟
پاسخ: صندلیهای ارگونومیک با حفظ وضعیت بدن مناسب و کاهش استرس واردشده بر عضلات، مشارکت شناختی را افزایش داده، خستگی را کاهش داده و رفاه کلی را بهبود میبخشند.